സാക്ഷരർ, എന്നിട്ടും തൊഴിൽരഹിതർ

ഇത് Literate, Yet Jobless എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ മലയാള പരിഭാഷയുടെ ആദ്യ കരടാണ്. തിരുത്തലുകൾക്കായി. ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിലെ ഗ്രാഫിക്കുകൾ ഇവിടെ ആവർത്തിച്ചിട്ടില്ല; അവ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിൽ കാണാം.

ഒരു വെള്ളിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം കേരളത്തിലെ മിക്കവാറും ഏതു ചെറുപട്ടണത്തിലൂടെ വണ്ടിയോടിച്ചാലും അതേ കാഴ്ച ആവർത്തിക്കും. ചായക്കടയ്ക്കു പുറത്ത്, ഇരുപതുകളിലും മുപ്പതുകളുടെ തുടക്കത്തിലുമുള്ള ചെറുപ്പക്കാർ തങ്ങളുടെ തൊഴിലിനെക്കാൾ മെച്ചപ്പെട്ട മോട്ടോർബൈക്കുകളിൽ ചാരിനിൽക്കുന്നു. മിക്കവരും ബിരുദധാരികളാണ്. ചിലർക്കു ബി.ടെക്. ഉണ്ട്. ചിലർ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ പരീക്ഷകൾക്കു തയ്യാറെടുക്കുന്നു. മിക്കവരും കടലാസിൽ തൊഴിലിനു യോഗ്യരാണ്, പക്ഷേ തങ്ങൾ പഠിച്ചതുപയോഗിക്കുന്ന ഒരു തരത്തിലും തൊഴിൽ ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ഒരു ബിരുദത്തിന് എന്തു വിലയുണ്ടാകേണ്ടതായിരുന്നു എന്ന് ആ ബൈക്കുകൾ കാണിക്കുന്നു. തൊഴിൽവിപണി മറ്റൊരു വിലയാണു നൽകുന്നത്.

ഇതാണ് ഞാൻ കേരളത്തിന്റെ പാതി തീർന്ന അത്ഭുതം എന്നു വിളിച്ചത്: മനുഷ്യവികസന നേട്ടം യഥാർത്ഥമാണ്, അതിനൊത്ത ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ അങ്ങനെയല്ല. ഈ ലേഖനം ആ വിടവിനുള്ളിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. സാക്ഷരതയും ബിരുദങ്ങളും കേരളം സൃഷ്ടിച്ചത്, അവയെക്കൊണ്ട് എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ പണിതുയർത്തിയതിനെക്കാൾ വിജയകരമായാണ്.

ആ ചിത്രത്തിന്റെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളിലാണ് ഈ ലേഖനം ശ്രദ്ധയൂന്നുന്നത്: ബിരുദങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട് ഒരു ക്യൂവായി മാറി, വിദ്യാസമ്പന്നരായ സ്ത്രീകൾ എന്തുകൊണ്ട് ഏറ്റവുമധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടാത്ത വിഭാഗമാണ്, 2040-ലെ ഒരു തൊഴിലധിഷ്ഠിത പരിശീലന സമ്പ്രദായം എങ്ങനെയായിരിക്കണം.

ബിരുദങ്ങൾ ഒരു ക്യൂവായി

സാധാരണ അളവുകോലുകൾ വച്ചുനോക്കിയാൽ, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച മനുഷ്യവികസന സൂചകങ്ങളുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റേതുപോലെ കേരളത്തിന്റെ തൊഴിൽവിപണി കാണപ്പെടുന്നില്ല. പതിനഞ്ചും അതിനു മുകളിലും പ്രായമുള്ളവരുടെ കേരളത്തിന്റെ മൊത്തം തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക് 7.2% ആണെന്ന് 2023-24-ലെ ആനുകാലിക തൊഴിൽശക്തി സർവേ (PLFS) രേഖപ്പെടുത്തി, അഖിലേന്ത്യാ കണക്ക് 3.2% ആയിരിക്കെ.² സെക്കൻഡറിയോ അതിനു മുകളിലോ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവരിൽ കേരളത്തിന്റെ നിരക്ക് 12.3% ആയി ഉയരുന്നു, അതേ അളവിൽ അഖിലേന്ത്യ 7.1% ആയിരിക്കെ. ഈ വ്യത്യാസത്തെ നയിക്കുന്ന ഘടകം ലിംഗമാണ്. കേരളത്തിലെ വിദ്യാസമ്പന്നരായ പുരുഷന്മാർ 7.5% തൊഴിലില്ലായ്മ നേരിടുന്നു, അഖിലേന്ത്യാ പുരുഷ കണക്കായ 5.9%-നെക്കാൾ ചെറുതായി മുകളിൽ. കേരളത്തിലെ വിദ്യാസമ്പന്നരായ സ്ത്രീകൾ 18.9% നേരിടുന്നു, ഇന്ത്യയുടെ 10.6%-നെതിരെ, ഏതാണ്ട് ഇരട്ടി.² പതിനഞ്ചു മുതൽ ഇരുപത്തൊമ്പതു വരെ പ്രായമുള്ള വിദ്യാസമ്പന്നരായ യുവാക്കൾക്കിടയിൽ ഈ വിടവ് കൂടുതൽ വലുതാകുന്നു: കേരളത്തിൽ 31.28%, അഖിലേന്ത്യയിൽ 20.28%.¹⁴

വെള്ളിയാഴ്ച വൈകുന്നേരത്തെ കാഴ്ച കാണിക്കുന്നതുതന്നെയാണ് ഈ കണക്കുകളും വിവരിക്കുന്നത്: ബിരുദങ്ങൾ ഒരു ക്യൂവായി പരിണമിക്കുന്നു.

ഈ ക്യൂവിനെ നിലനിർത്തുന്നത് പരസ്പരം കെട്ടുപിണഞ്ഞ ഒരുകൂട്ടം പ്രേരണകളാണ്. ഇതിനകം മുടക്കിയ തയ്യാറെടുപ്പിന്റെ വർഷങ്ങൾ മിക്ക ഉദ്യോഗാർത്ഥികളും എഴുതിത്തള്ളാൻ തയ്യാറാകാത്ത ഒരു മുങ്ങിയ മുതൽമുടക്കാണ്. കേരളത്തിലെ ചെറുകിട സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഒത്തുവരാനാവാത്ത ശമ്പളവും ആനുകൂല്യങ്ങളും ഒരു സർക്കാർ നിയമനത്തിനുണ്ട്. വിവാഹസാധ്യതകൾ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ചിലപ്പോൾ പരസ്യമായി, പലപ്പോഴും ഒരു സ്വകാര്യ എഞ്ചിനീയറുടെ ശമ്പളത്തെക്കാൾ വ്യക്തമായ ഒരു എത്തിച്ചേരൽ സൂചനയായി ഒരു ഗുമസ്തന്റെ ജോലിയെ കാണുന്ന കുടുംബക്കണക്കിലൂടെ. ക്യൂ നീങ്ങാത്ത ഓരോ വർഷവും, കുടിയേറ്റത്തിലേക്കോ കുറഞ്ഞ ലാഭമുള്ള സ്വകാര്യ ജോലിയിലേക്കോ ഇറങ്ങിപ്പോകുന്നത് ആദ്യ മുതൽമുടക്ക് പാഴായെന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിക്കുന്ന ഒരു വർഷം കൂടിയാണ്.

[ചാർട്ട് 1 — വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരമനുസരിച്ച് തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക്, കേരളവും അഖിലേന്ത്യയും, 2023-24. ഗ്രാഫിക് ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിൽ കാണുക.]

ഈ ക്യൂ തന്നെ സ്ഥാപനപരമായി ഏറെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. സർക്കാർ ഗുമസ്ത, കീഴ്ഭരണ തസ്തികകളിലേക്കു റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്ന സംസ്ഥാന പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ പരീക്ഷകളിൽ കേരളത്തിന് അസാധാരണമാംവിധം ഉയർന്ന പങ്കാളിത്തമുണ്ട്. വിദ്യാസമ്പന്നരായ ബിരുദധാരികൾ ഈ പരീക്ഷകൾക്കായി വർഷങ്ങൾ ചെലവഴിക്കുന്നു, പലപ്പോഴും ഒരു ബിരുദത്തിനുശേഷം, ചിലപ്പോൾ ബിരുദം വാഗ്ദാനം ചെയ്തുവെന്നു കരുതിയ ശമ്പളമോ സമയക്രമമോ സാമൂഹിക നിലയോ ഒത്തുവരാത്ത ഒരു സ്വകാര്യ ജോലിയിലെ ഹ്രസ്വകാല പരിചയത്തിനുശേഷം. ആ പെരുമാറ്റം യുക്തിസഹമാണ്. സർക്കാർ-സ്വകാര്യ തൊഴിലുകൾ തമ്മിലുള്ള ശമ്പള, സ്ഥിരതാ വിടവുകൾ വലുതാണ്, ഉയർന്ന ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുള്ള സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ കേരളത്തിൽ ഇപ്പോഴും വിരളമാണ്.³ ഇതൊരു രോഗലക്ഷണവുമാണ്. തന്റെ ഏറ്റവും വിദ്യാസമ്പന്നരായ പൗരന്മാരെ ഗുമസ്ത പരീക്ഷകൾക്കുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിലേക്കു തിരിച്ചുവിടുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനം അവരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പണിതിട്ടില്ല.

ഉപയോഗിക്കപ്പെടാത്ത വിഭാഗം

ഈ കഥയിൽ ഏറ്റവും കുറച്ചു റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ഭാഗം, ബിരുദം നേടിയശേഷം കേരളത്തിലെ വിദ്യാസമ്പന്നരായ സ്ത്രീകൾക്ക് എന്തു സംഭവിക്കുന്നു എന്നതാണ്. തമിഴ്നാടിനെയും കർണാടകത്തെയുംകാൾ ഉയർന്ന സ്ത്രീ വിദ്യാഭ്യാസ നേട്ടം കേരളം സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെങ്കിലും, കേരളത്തിലെ താമസക്കാരായ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽശക്തി പങ്കാളിത്ത നിരക്ക് ആ രണ്ടു സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കാണുന്ന നിരക്കുകൾക്ക് വളരെ താഴെയാണ്.^1,2 കേരള സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കൽ ഉയർന്നതാണ്. സംസ്ഥാനതല ബോർഡ് പരീക്ഷകളിലെ റാങ്ക് ജേതാക്കൾ സ്ത്രീകളിലേക്കു ചായുന്നു. പല കേരള ബിരുദ കോഴ്സുകളിലെയും പ്രവേശനത്തിൽ സ്ത്രീകൾ മുൻതൂക്കം നേടുന്നു.⁴ പുരുഷന്മാരുടേതിൽനിന്ന് ഈ പാത വ്യതിചലിക്കുന്നു: സർക്കാർ ജോലിയിലോ അധ്യാപനത്തിലോ ആരോഗ്യമേഖലയിലോ പ്രവേശിക്കാത്ത വിദ്യാസമ്പന്നരായ കേരള സ്ത്രീകൾക്ക് വിശാലമായ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്കുള്ള വഴികൾ അസാധാരണമാംവിധം പരിമിതമാണ്. ഈ ഫലം ഒരു ബജറ്റ് വരിയിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല. അത് സംസ്ഥാനം വിന്യസിക്കാത്ത വലിയ, നല്ല വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള ഒരു സ്ത്രീ തൊഴിൽശക്തിയാണ്.

[ചാർട്ട് 2 — സ്ത്രീ തൊഴിൽശക്തി പങ്കാളിത്ത നിരക്ക്, കേരളം താരതമ്യത്തിൽ, 2023-24. ഗ്രാഫിക് ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിൽ കാണുക.]

2023-ലെ കേരള മൈഗ്രേഷൻ സർവേയിൽനിന്ന് പതിവായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കാണ് ബിരുദധാരികളായ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ വിഹിതം. കേരളത്തിലെ സ്ത്രീ കുടിയേറ്റക്കാരിൽ 71.5% പേർക്ക് ഇപ്പോൾ ഒരു ബിരുദമുണ്ട്, പുരുഷ കുടിയേറ്റക്കാരിൽ 34.7% പേർക്കെതിരെ.⁵ കേരളം തന്റെ ഏറ്റവും പ്രതിഭാധനരായ സ്ത്രീകളെ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നു എന്നതിന്റെ നേരിട്ടുള്ള തെളിവായി ഈ കണക്ക് ചിലപ്പോൾ വായിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. ഇതിനുള്ളിൽ രണ്ടു ഫലങ്ങൾ ഇരിക്കുന്നു. ഒന്നാമത്, ശ്രീലങ്കയോ ഫിലിപ്പീൻസോ പോലെ കുറഞ്ഞ കൂലിയുള്ള ഒരു സ്ത്രീ കുടിയേറ്റ ചാനൽ കേരളത്തിനില്ല; കേരള സ്ത്രീകൾ പൊതുവേ വീട്ടുജോലിക്കാരായി കുടിയേറുന്നില്ല. ഇല്ലാത്ത ഈ കുറഞ്ഞ കൂലി ചാനൽ മുകൾത്തട്ടിലെ ബിരുദ വിഹിതത്തെ പെരുപ്പിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്, കേരളത്തിലെ താമസക്കാരായ സ്ത്രീ ജനസംഖ്യ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ നേട്ടത്തിൽ താമസക്കാരായ പുരുഷ ജനസംഖ്യയെ ശരിക്കും കവച്ചുവയ്ക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിലെ ബിരുദധാരികളായ സ്ത്രീശേഖരം തുടക്കത്തിൽത്തന്നെ വലുതാണ്. രണ്ടു ഫലങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

ഒരുമിച്ചെടുത്താൽ, താമസക്കാരുടെയും കുടിയേറ്റക്കാരുടെയും കണക്കുകൾ ഒരേ ദിശയിലേക്കാണ് വിരൽചൂണ്ടുന്നത്. ഈ ഉപയോഗക്കുറവ് ഘടനാപരമാണ്, ഒരു സ്ഥിതിവിവര വിഭ്രമമല്ല, സംസ്ഥാനത്തിന് അത് അളക്കാനാകും.

കൂടുതൽ കോളേജുകൾ, കൂടുതൽ കോഴ്സുകൾ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പതിവു സംവാദങ്ങളിൽനിന്ന് ‘തൊഴിൽയോഗ്യതാ നയം’ വേർപിരിയുന്ന ഇടവുമാണിത്. പരിചരണ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ (ശിശുപരിചരണം, വയോജനപരിചരണം, പ്രാപ്യമായ പൊതുഗതാഗതം, കുടുംബ ഏകോപനത്തിന്റെ അസന്തുലിതമായ ഭാരം വഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത തൊഴിലിടങ്ങൾ) ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ തൊഴിൽവിപണിയെ സാധ്യമാക്കുന്ന ഘടകമാണ്, സാധാരണ കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സൗകര്യമല്ല. അതിനെ ക്ഷേമമായി കണക്കാക്കുന്നത് ഒരു ഘടനാപരമായ ഇൻപുട്ടിനെ തെറ്റായി തരംതിരിക്കലാണ്. അതിനെ സാമ്പത്തിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യമായി കണക്കാക്കുന്നത് ആ നയോപകരണത്തെ അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ചെയ്യുന്നതുമായി ചേർത്തുവയ്ക്കുന്നു.⁶

മേഖലാപരമായ ഈ ചേർച്ച ഈ വാദത്തെ കുറച്ചുകൂടി മൂർത്തമാക്കുന്നു. ലോകമെമ്പാടും ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന തൊഴിൽ വിഭാഗങ്ങളിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കൊപ്പം പരിചരണ ജോലിയെയും വേൾഡ് ഇക്കണോമിക് ഫോറത്തിന്റെ 2025-ലെ പ്രവചനങ്ങൾ പേരെടുത്തു പറയുന്നു.¹⁵ കേരളത്തിന്റെ സ്ത്രീ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവാഹം, അതിന്റെ ആഴമേറിയ ആരോഗ്യമേഖലാ സ്ഥാപന അടിത്തറ, ഇതിനകം പുരോഗമിച്ച അതിന്റെ വാർധക്യ ജനസംഖ്യാഘടന (ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന 60+ ജനസംഖ്യാ വിഹിതം) എന്നിവ ഇപ്പോഴത്തെ തൊഴിൽയോഗ്യതാ നയം ഇടപെട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു കൃത്യമായ ചേർച്ചയെ വിവരിക്കുന്നു.

2040-നായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുമ്പോൾ

പാതി തീർന്ന അത്ഭുതം ഏറ്റവും വ്യക്തമാകുന്നത് ഈ വിടവിലാണ്. കേരളത്തിലെ വിദ്യാസമ്പന്നരുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ പ്രധാനമായും ജോലിയുടെ ദൗർലഭ്യത്തിന്റെ പ്രശ്നമല്ല. ബിരുദധാരികൾക്ക് എന്തു ചെയ്യാനറിയാം എന്നതും തൊഴിലിനു യോഗ്യരായ മുതിർന്നവർക്ക് എന്തു ചെയ്യാൻ കഴിയണം എന്നതും തമ്മിലുള്ള ഒരുകൂട്ടം വിടവുകളാണത്, ഒപ്പം അവർ ഏതിനു ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതും പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഏതുപയോഗിക്കാൻ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതും തമ്മിലുള്ള വേറൊരു വിടവും.

ഒന്നാമത്തെ വിടവ് അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് ഒരു സാധാരണ രീതിയായി ഇല്ലാത്തതാണ്. മിക്ക കേരള ബിരുദ കോഴ്സുകളിലും, രൂപപ്പെടുത്തുന്ന വർഷങ്ങൾ ചെലവഴിക്കുന്നത് ലെക്ചർ ഹാളുകൾക്കുള്ളിലാണ്. ഇന്റേൺഷിപ്പുകൾ ഹ്രസ്വമാണ്, പലപ്പോഴും വേതനമില്ലാത്തവ, പലപ്പോഴും പേരിനു മാത്രമുള്ളവ. മറ്റാരെങ്കിലും പരിഹരിക്കേണ്ടിയിരുന്ന ഒരു പ്രശ്നത്തിൽ ഒരിക്കൽപോലും പണിയെടുക്കാതെയാണ് വിദ്യാർത്ഥി ഒരു ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കുന്നത്.

ആർട്സ്, കൊമേഴ്സ് ബിരുദധാരികളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇതു ശരിയാണ്, കേരളത്തിലെ അനേകം എഞ്ചിനീയറിങ് കോളേജുകളുടെ താഴ്ന്ന നിരയിലെ എഞ്ചിനീയറിങ് ബിരുദധാരികളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇത് കൂടുതൽ കൂടുതൽ ശരിയാകുന്നു. പ്രായോഗിക പരിശീലനം നേടുന്നവർക്കിടയിൽപ്പോലും (മെച്ചപ്പെട്ട എഞ്ചിനീയറിങ് ഇന്റേണുകൾ, പ്രായോഗിക പരിശീലനമുള്ള പോളിടെക്നിക് ബിരുദധാരികൾ, മെഡിക്കൽ, നഴ്സിങ് ബിരുദധാരികൾ) രണ്ടാമത്തെ വിടവു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു: ആ പരിശീലനം ഉപയോഗിക്കാൻ കേരളത്തിൽ സജ്ജമായ സ്ഥാപനങ്ങൾ കുറവാണ്. വിദ്യാസമ്പന്നനായ തൊഴിലാളി പലപ്പോഴും വിട്ടുപോകുന്നു. അവരെ ഉപയോഗിക്കാൻ സജ്ജമായ സ്ഥാപനം ബെംഗളൂരുവിലോ മുംബൈയിലോ ഗൾഫിലോ ആണ്.⁷

യുവജനങ്ങളെയും തൊഴിലിനെയും കുറിച്ചുള്ളതെല്ലാം പരിഹരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഇന്ത്യയെക്കാൾ വിന്യാസ പ്രശ്നത്തിന്റെ കൂടുതൽ ഭാഗം പരിഹരിച്ച രണ്ടു രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപകാരപ്രദമായ ഒരു വൈരുദ്ധ്യം കാണാം. ജർമനിയിൽ, സ്കൂൾ വിട്ടിറങ്ങുന്നവരിൽ ഏതാണ്ടു പകുതിയും സർവകലാശാലയ്ക്കു പകരം ഇരട്ട അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് സമ്പ്രദായത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു. അപ്രന്റീസുമാർ ആഴ്ചയുടെ ഒരു ഭാഗം ഒരു തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാലയത്തിലും ഒരു ഭാഗം ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കു കീഴിൽ അവരെ പരിശീലിപ്പിക്കാൻ സമ്മതിച്ച ഒരു സ്ഥാപനത്തിലും ചെലവഴിക്കുന്നു.⁸ സംസ്ഥാന സഹ-ധനസഹായത്തിലും വ്യവസായം സഹ-രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത പാഠ്യപദ്ധതിയിലും ആ സ്ഥാപനം തന്റെ സ്വന്തം ഭാവി തൊഴിൽശക്തി പണിതുയർത്തുകയാണ്. സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് ഇതേ തരത്തിലുള്ള ഒരു സമ്പ്രദായം നടത്തുന്നു, സ്കൂൾ വിട്ടിറങ്ങുന്നവരിൽ ഏതാണ്ടു മൂന്നിൽ രണ്ടു ഭാഗവും സർവകലാശാലാ പാതയ്ക്കു പകരം തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കും പരിശീലനത്തിലേക്കും പ്രവേശിക്കുന്നു.⁹

സ്വിസ് വ്യാവസായിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ തറയിൽ ഞാൻ കണ്ടത് കേരളത്തിന്റേതുപോലെതന്നെയുള്ള ബുദ്ധിശക്തിയാണ്, പക്ഷേ മറ്റൊരു സമ്പ്രദായത്തിനു ചുറ്റും ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടത്. കൗമാരം കഷ്ടിച്ചു പിന്നിട്ട, ഒരു പ്രിസിഷൻ-എഞ്ചിനീയറിങ് സ്ഥാപനത്തിലെ അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പിന്റെ രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷത്തിലെത്തിയ ഒരു തൊഴിലാളി, ഒരു സങ്കീർണമായ മെഷീനിങ് ജോലി കൃത്യമായി സജ്ജമാക്കും, സ്വന്തം ടോളറൻസുകൾ പരിശോധിക്കും, കഴിഞ്ഞ റൺ എന്തുകൊണ്ടു വ്യതിചലിച്ചുവെന്നു പറയും, ഇതെല്ലാം ഷിഫ്റ്റ് ലീഡ് അവിടെയെത്തുന്നതിനു മുമ്പ്. അവൾ അവിടെ അപവാദമല്ല. ആ സമ്പ്രദായം സ്ഥിരമായി സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണവൾ. ഓരോ തവണയും എന്നിൽ തങ്ങിനിന്നത്, പലപ്പോഴും കൂടുതൽ അസംസ്കൃത കഴിവുള്ള, അതേ പ്രായത്തിലുള്ള, ആ പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ചു വായിച്ച്, അതിനെപ്പറ്റി വൃത്തിയുള്ള ഒരു റിപ്പോർട്ട് എഴുതാൻ കഴിയുന്ന, പക്ഷേ ഒരിക്കൽപോലും യഥാർത്ഥ ഭാഗം കൈയിൽ കിട്ടാത്ത കേരള ബിരുദധാരിയുമായുള്ള വൈരുദ്ധ്യമാണ്. പരിശീലനം നേടിയ മെഷിനിസ്റ്റോ കെമിക്കൽ ടെക്നീഷ്യനോ ഒരു ജോലി എങ്ങനെ സജ്ജമാക്കണമെന്നും പൂർത്തിയാക്കണമെന്നും അറിഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ജോലിക്കെത്തുന്നത്. ബിരുദധാരി അതിനെപ്പറ്റി എങ്ങനെ എഴുതണമെന്നറിഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് എത്തുന്നത്.

ക്ലാസ്മുറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ഒറ്റയ്ക്കു ചെയ്യാനാവാത്ത പണി ഇരട്ട സമ്പ്രദായത്തിന്റെ രണ്ടു സവിശേഷതകൾ ചെയ്യുന്നു. ഒന്നാമത്തേത്, ബിരുദധാരികളെ നിയമിക്കാൻ പോകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് ഇടനിലക്കാർ വഴി പാഠ്യപദ്ധതി സഹ-രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ്. ഒരു ദശകം മുമ്പ് ഒരു സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനത്തെ സിലബസ് സമിതി പ്രസക്തമെന്നു തീരുമാനിച്ചതല്ല, വ്യവസായത്തിന് എന്താണു വേണ്ടതെന്നാണ് വിദ്യാലയം പഠിപ്പിക്കുന്നത്. രണ്ടാമത്തേത്, ചേംബറുകൾ നടത്തുകയും രാജ്യമെമ്പാടും അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന സർട്ടിഫിക്കേഷൻ സംവിധാനം, ഒരു അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് യോഗ്യതയ്ക്കു തൊഴിൽവിപണിയിൽ സ്ഥിരമായ ഒരർത്ഥം നൽകുന്നു എന്നതാണ്. സ്വിസ് ഫെഡറൽ സർട്ടിഫൈഡ് അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പിന്റെ ഒരു ബിരുദധാരിയെ നിയമിക്കുന്ന ഒരു തൊഴിലുടമയ്ക്ക് ആ വ്യക്തിക്ക് എന്തു ചെയ്യാനാകുമെന്നു കൃത്യമായി അറിയാം.

കേരളം ഇതു തുടങ്ങിയിരുന്നു. ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളും (ഐ.ടി.ഐ.) പോളിടെക്നിക്കുകളും ആയിരുന്നു സമാന്തര തൊഴിലധിഷ്ഠിത പാത. കണ്ടെത്താവുന്ന കാരണങ്ങളാൽ അവയ്ക്ക് അടിത്തറ നഷ്ടമായി. പാഠ്യപദ്ധതി സംസ്ഥാന ഡയറക്ടറേറ്റുകളിൽ കേന്ദ്രീകൃതമായി തുടർന്നു. സ്ഥാപനങ്ങൾ ഈ പൈപ്പ്ലൈൻ ഒരിക്കലും സഹ-ഉടമപ്പെടുത്തിയില്ല; അവ ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ ഉപഭോക്താക്കളായിരുന്നു, രൂപകൽപ്പനയിലെ പങ്കാളികളായിരുന്നില്ല. സാമൂഹിക അവമതി ബിരുദ പാതയെ പദവിയുടെ പാതയായി നിലനിർത്തി, അത് ഐ.ടി.ഐ. പാതയെ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പെന്നതിലുപരി ഒരു പിന്നോട്ടുവഴിയാക്കി. സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിരമായി ഒന്നും സൂചിപ്പിച്ചതുമില്ല.¹⁰

[ചാർട്ട് 3 — കേരളത്തിലെ സർക്കാർ ഐ.ടി.ഐ. പ്രവേശനവും പ്ലേസ്മെന്റും, 2018 മുതൽ 2024 വരെ. ഗ്രാഫിക് ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിൽ കാണുക.]

[ചാർട്ട് 4 — അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് ആരുടേതാണ്: ജർമൻ ഇരട്ട സമ്പ്രദായവും കേരള ഐ.ടി.ഐ. പാതയും. ഗ്രാഫിക് ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിൽ കാണുക.]

പുതിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളുമായി പഴയ ഐ.ടി.ഐ. തിരക്കഥ ഓടിച്ചാൽ അതേ ഫലംതന്നെ കിട്ടും. 2040-ലെ തിരക്കഥ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കണം.

ഏതൊരു 2040 സമ്പ്രദായവും ഏതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യണമോ ആ നൈപുണ്യ പരിതഃസ്ഥിതി ഇതിനകം ചലനത്തിലാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ നൈപുണ്യങ്ങളിൽ 39% 2030-നു മുമ്പ് ഗണ്യമായ മാറ്റം ആവശ്യപ്പെടുമെന്ന് വേൾഡ് ഇക്കണോമിക് ഫോറത്തിന്റെ 2025-ലെ പ്രവചനങ്ങൾ കണക്കാക്കുന്നു.¹⁵ ഉയർന്ന എ.ഐ.-സമ്പർക്കമുള്ള തൊഴിലുകളിലെ പ്രവേശന തലത്തിലുള്ള തൊഴിൽ 2022 അവസാനത്തിനും 2025 സെപ്റ്റംബറിനുമിടയിൽ 6% കുറഞ്ഞുവെന്ന് അമേരിക്കയിൽനിന്നുള്ള സ്റ്റാൻഫഡിന്റെ അനുഭവ വിവരങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു; ഇരുപത്തിരണ്ടു മുതൽ ഇരുപത്തിയഞ്ചു വരെ പ്രായമുള്ള സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഡെവലപ്പർമാർ അവരുടെ 2022-ലെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽനിന്ന് 20% താഴെയാണ്.¹⁶ വ്യാപ്തിയെച്ചൊല്ലി തർക്കമുള്ളിടത്തുപോലും ദിശ വ്യക്തമാണ്: കരിയറിന്റെ തുടക്കഘട്ടത്തിലെ പതിവു നിർവഹണ ജോലികളാണ് ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ചുരുങ്ങുന്നത്, വിശകലന, സാങ്കേതിക, പരിചരണ ജോലികൾ വളരുകയാണ്.

ഫിസിക്കൽ എ.ഐ. നിർമ്മാണ നിരകളിലേക്കും ആശുപത്രി രോഗനിർണയത്തിലേക്കും സമുദ്ര സംവിധാനങ്ങളിലേക്കും കാർഷിക സംസ്കരണത്തിലേക്കും കടന്നുവരുന്നത് ഇത്ര വേഗത്തിലാണ്, ഒരു കേരള അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് പഠിപ്പിക്കേണ്ട അടിസ്ഥാന ശേഷി ഇനി ഒറ്റപ്പെട്ട കരകൗശല നൈപുണ്യമല്ല. അത് ഫിസിക്കൽ എ.ഐ.-യുമായി ചേർന്ന് എ.ഐ.-സഹായത്തോടെയുള്ള പ്രശ്നപരിഹാരമാണ്: പ്രവർത്തിപ്പിക്കൽ, തകരാർ പരിഹരിക്കൽ, ഇണക്കിയെടുക്കൽ, പുനർരൂപകൽപ്പന. ഇതിനുള്ള അടിത്തറ കേരളത്തിനുണ്ട്. പാതി തീർന്ന അത്ഭുതം പണിത സാക്ഷരതയും ഗണിതബോധവും ഇതിന് നന്നായി ഇണങ്ങുന്നു. കുറവുള്ളത് ആ അടിത്തറയെ പുതിയ കാതൽ ശേഷിയാക്കി മാറ്റുന്ന അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് സമ്പ്രദായമാണ്.

കേരളത്തിന്റെ അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക്, ഇത് ജർമൻ മാതൃകയിൽ ഒരു കാര്യം മാറ്റുന്നു: ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ അർധായുസ്സ്. ജർമനിയുടെ ഇരട്ട സമ്പ്രദായം പാഠ്യപദ്ധതികൾ അഞ്ചു മുതൽ ഏഴു വരെ വർഷ ചക്രങ്ങളിൽ പുതുക്കുന്നു. ഒരു 2040 കേരള സമ്പ്രദായം രണ്ടു മുതൽ മൂന്നു വരെ വർഷ ചക്രങ്ങളിൽ പുതുക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ പരിശീലനം നേടിയ തൊഴിലാളി ഇതിനകം നീങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ ഒരു തൊഴിൽവിപണിയിലേക്കാണു ബിരുദം നേടി ഇറങ്ങുക. ഘടനാപരമായ വാസ്തുവിദ്യ (പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ സ്ഥാപന സഹ-ഉടമസ്ഥത, പഠിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ സമ്പാദിക്കൽ, മേഖലാ കൗൺസിലുകൾ) ശരിയായ മാതൃകയാണ്. ഉള്ളടക്ക പുതുക്കൽ ചക്രത്തിന്റെ വേഗതയാണ് ഈ മാതൃക സ്വയം പരിഹരിക്കാത്ത രൂപകൽപ്പനാ വെല്ലുവിളി.

ആ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ രൂപം ഏറ്റവും എളുപ്പത്തിൽ കാണാനാവുക ഒരൊറ്റ മേഖലയിലാണ്. മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങൾ എടുക്കാം. ഉപകരണ നിർമ്മാതാക്കളെയും പ്രമുഖ ആശുപത്രി ശൃംഖലകളെയും സംസ്ഥാന ഡയറക്ടറേറ്റിനെയും ഒരുമിച്ചിരുത്തി, സംയുക്തമായി നടത്തുന്ന ഒരു ചെറിയ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ സ്ഥാപനത്തോടെ, ഒരു കേരള മെഡിക്കൽ ഡിവൈസസ് അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് കൗൺസിൽ രൂപീകരിക്കാം. ക്ലിനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിങ് ടെക്നീഷ്യന്മാർ, ISO 13485 പാലന ജോലികൾ, ബയോമെഡിക്കൽ ഉപകരണ പരിപാലനം എന്നിവയ്ക്കുള്ള പാഠ്യപദ്ധതി ഈ കൗൺസിൽ നിശ്ചയിക്കും. അപ്രന്റീസുമാർ ഒരു നിശ്ചിത ചക്രത്തിൽ ഭ്രമണം ചെയ്യും: ആറു മാസം തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാലയത്തിൽ, പന്ത്രണ്ടു മാസം ഒരു നിർമ്മാണ നിരയിൽ, ആറു മാസം ഒരു ആശുപത്രിയിലെ ബയോമെഡിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിങ് വിഭാഗത്തിൽ. ആ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ, കൈവശമുള്ളപ്പോൾ, കൗൺസിലിലെ ഓരോ തൊഴിലുടമയ്ക്കും കൃത്യമായ പേരുള്ള ഒരു കാര്യം അർത്ഥമാക്കും.

മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ, ആ വാസ്തുവിദ്യ നിലനിൽക്കാൻ, ഇപ്പോഴത്തെ സമ്പ്രദായത്തിനില്ലാത്ത നാലു കാര്യങ്ങൾ വേണം.

1. മേഖലാ കൗൺസിലുകൾ. പേരെടുത്ത വ്യവസായങ്ങളിലെ (മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങൾ, സമുദ്ര വ്യവസായങ്ങൾ, പ്രത്യേക ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ, പ്രായോഗിക സോഫ്റ്റ്‌വെയർ) സ്ഥാപനങ്ങളുമായി സഹ-ഭരണം നടത്തുന്ന അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് കൗൺസിലുകൾ, ആ മേഖലകൾക്കുള്ള പാഠ്യപദ്ധതി അധികാരിയായി കേന്ദ്രീകൃത സംസ്ഥാന ഡയറക്ടറേറ്റിനു പകരം വയ്ക്കുന്നു.
2. കൂലി സൂചനയിലൂടെ പദവി. തൊഴിലധിഷ്ഠിത ബിരുദധാരികളെ ആദ്യം പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നത് പൊതു പ്രചാരണങ്ങളിലൂടെയല്ല, അവർക്ക് ദൃശ്യമായ വിധം നല്ല ശമ്പളവും സ്ഥാനക്കയറ്റവും നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയാണ്.
3. നിലനിർത്തലുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച പ്രോത്സാഹനങ്ങൾ. അപ്രന്റീസുമാർ മൂന്നു വർഷം തുടർന്നാൽ മാത്രം ലഭ്യമാകുന്ന പരിശീലന ക്രെഡിറ്റുകൾ, അങ്ങനെ ഒരു തൊഴിലാളിയെ പരിശീലിപ്പിച്ച് അയാളെ ബെംഗളൂരുവിനു നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം മറ്റൊരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തൊഴിൽശക്തിക്ക് അറിയാതെ സബ്സിഡി നൽകേണ്ടിവരില്ല.
4. തുടക്കം മുതലേ ലിംഗ രൂപകൽപ്പന. സ്ഥിരം ക്രമീകരണങ്ങൾ (യാത്ര, ഹോസ്റ്റലുകൾ, പ്രതീക്ഷിത തൊഴിലുകൾ) സ്ത്രീകൾ നിശ്ശബ്ദമായി അരിച്ചുമാറ്റപ്പെടാത്തവിധം ക്രമീകരിക്കുക.

വ്യത്യസ്ത സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യത്യസ്ത തൊഴിലുകളുമായി, അതേ ഘടനയ്ക്ക് സമുദ്ര വ്യവസായങ്ങളെയും പ്രത്യേക ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളെയും പ്രായോഗിക സോഫ്റ്റ്‌വെയറിനെയും വഹിക്കാനാകും.

തൊഴിലധിഷ്ഠിത പദവിയുടെ പ്രശ്നം ആവശ്യപ്പെടുന്ന തരത്തിലുള്ള പുനഃക്രമീകരണത്തിന് കേരളത്തിന് ഒരു മാതൃകയുണ്ട്. “ഗോഡ്സ് ഓൺ കൺട്രി” വിനോദസഞ്ചാര പ്രചാരണം 1989-ൽ തുടങ്ങി. ആ പ്രയോഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടപ്പോൾ അത് ധിക്കാരമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ദശകത്തിനുള്ളിൽ അത് സ്വയം വ്യക്തമായ ഒന്നായി മാറി. കേരള ടൂറിസം ഒരൊറ്റ വാക്യത്തിൽ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമായതുകൊണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പു ചക്രങ്ങളിലുടനീളം അതു മുറുകെപ്പിടിച്ചതുകൊണ്ടും അതിനു ചുറ്റും വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുടെ സ്ഥാപന സംവിധാനം പണിതുയർത്തിയതുകൊണ്ടും അതു ഫലിച്ചു.¹¹

ആസ്തി കൂടുതൽ പ്രയാസമുള്ളതാണ്. കേരളത്തിന്റെ പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തിന് മെച്ചപ്പെടുത്തൽ ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇതിനകം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നതിനെയാണ് “ഗോഡ്സ് ഓൺ കൺട്രി” പ്രചാരണം പുനർബ്രാൻഡ് ചെയ്തത്. ഒരു തൊഴിലധിഷ്ഠിത പുനർബ്രാൻഡിങ്ങിന് അടിസ്ഥാന ശേഷിയും അവിടെയുണ്ടാകേണ്ടതുണ്ട്. ഏതെങ്കിലും പ്രചാരണം ഐ.ടി.ഐ. ബിരുദധാരികൾ പരിശീലിതരാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് അവർ വിശ്വസനീയമായി പരിശീലിതരാകേണ്ടതുണ്ട്.

ആഖ്യാന പ്രചാരണം മൂന്നാമത്തെ ചുവടാണ്, ആദ്യത്തേതല്ല.

ഈ മാതൃക ശ്രദ്ധയോടെ വരയ്ക്കാൻ ഒരു കാരണംകൂടി: ഗോഡ്സ് ഓൺ കൺട്രി ബ്രാൻഡ് വിജയിച്ചു. അത് ആകർഷിച്ച വിനോദസഞ്ചാരത്തിനൊപ്പം ആസൂത്രണം എത്തിയില്ല. ആ പ്രചാരണം വിറ്റ പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ, മൂന്നാറിനും വയനാടിനും ചുറ്റുമുള്ള പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകൾ, ഇപ്പോൾ അളക്കാവുന്ന സമ്മർദ്ദത്തിലാണ്, കൃത്യമായും ബ്രാൻഡ് ഫലിക്കുകയും പാരിസ്ഥിതിക പരിപാലനം പിന്തുടരാതിരിക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട്.¹² ആഖ്യാനത്തെ സ്ഥാപനപരമായ പുനർരൂപകൽപ്പനയുടെ ആമുഖമെന്നതിലുപരി പണിയായി കണക്കാക്കുമ്പോൾ എന്തു സംഭവിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് ഉദാഹരണമാണത്. പുനഃക്രമീകരണം ശരിയായ ഉപകരണമാണ്; സ്ഥാപനപരമായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം അതിനെ പിന്തുടരേണ്ടതുണ്ട്.

കേരളത്തിലെ തൊഴിൽയോഗ്യതാ പ്രശ്നം പലപ്പോഴും അഖിലേന്ത്യാ പരിഷ്കരണം ആദ്യം പരിഹരിക്കേണ്ട ഒന്നായി തള്ളിക്കളയപ്പെടാറുണ്ട്. അധികാര വിഭജനം അതിനെക്കാൾ സൂക്ഷ്മമാണ്. സ്കൂൾ-മുതൽ-തൊഴിൽ പരിവർത്തനം സ്വന്തമായി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ ആവശ്യമായത്ര അധികാരം കേരളത്തിന് ഇപ്പോൾത്തന്നെയുണ്ട്: തന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അധികാരത്തിനുള്ളിൽ മേഖലാ-നിർദ്ദിഷ്ട അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് കൗൺസിലുകൾ സ്ഥാപിക്കാം, കേന്ദ്ര അനുമതിയില്ലാതെ ഐ.ടി.ഐ. പാഠ്യപദ്ധതി ഭരണം അവയ്ക്കു കൈമാറാം, അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് ബിരുദധാരികളെ നിയമിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കരാറുകൾ മുൻഗണന നൽകി സംസ്ഥാന സംഭരണത്തെ ഒരു കൂലി സൂചനയാക്കി മാറ്റാം. ഡൽഹി ശരിക്കും വേണ്ടിവരുന്നത് കൂടുതൽ ഇടുങ്ങിയതാണ്, പക്ഷേ യഥാർത്ഥമാണ്. കേന്ദ്ര ചട്ടക്കൂടുകൾക്കു കീഴിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിൽ തൊഴിലധിഷ്ഠിത സർട്ടിഫിക്കേഷനുകളുടെ പോർട്ടബിലിറ്റി ദുർബലമാണ്, കേന്ദ്ര നൈപുണ്യ പദ്ധതികൾ സാമ്പത്തികമായി ഞെരുങ്ങിയ ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന് പരീക്ഷണം ചെലവേറിയതാക്കുന്ന മാച്ചിങ് ഫണ്ടുകൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു, കേന്ദ്ര തൊഴിലിലും കരാറിലും സംസ്ഥാന സർട്ടിഫിക്കേഷനുകൾക്കുള്ള അംഗീകാരമാണ് പുനഃക്രമീകരണ വാദം ആത്യന്തികമായി ആശ്രയിക്കുന്ന കൂലി പ്രീമിയം.¹³ ഇതൊന്നിനുംവേണ്ടി കാത്തുനിൽക്കാതെ കേരളത്തിന് തുടങ്ങാം.

കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവി കൃത്യതയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നുവെന്ന് ആദ്യ ലേഖനം വാദിച്ചു: വ്യാപകമായി വ്യാപ്തി പിന്തുടരുന്നതിനു പകരം, ചുരുക്കം ചില മേഖലകൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഓരോന്നും ആഴത്തിൽ പണിയുക. ആ മേഖലകളെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന തൊഴിൽശക്തി ആയിരക്കണക്കിന് ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച് സ്വന്തം ഉപയോഗം കണ്ടെത്താൻ വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതിനു പകരം, അതേ കരുതലോടെ, നൈപുണ്യം നൈപുണ്യമായും മേഖല മേഖലയായും പണിതാൽ മാത്രമേ ആ കൃത്യത ഫലം നൽകൂ.

തൊഴിൽയോഗ്യതാ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്നത്, അതുകൊണ്ടുമാത്രം, കേരളത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ തൊഴിൽക്ഷാമം പരിഹരിക്കില്ല. പരിശീലനം നേടിയ ഒരു തൊഴിൽശക്തി ആവശ്യമായ ഒരു ഇൻപുട്ടാണ്. ആ തൊഴിൽശക്തിയെ ഉപയോഗിക്കുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ (സ്ഥാപനങ്ങൾ, ക്ലസ്റ്ററുകൾ, കേരളം പണിയാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ വൈദഗ്ധ്യങ്ങൾ) ആണ് അടുത്ത ലേഖനം തുറക്കുന്ന ചോദ്യം. ഏതു പാഠ്യപദ്ധതി എത്ര നന്നായി പരിഷ്കരിച്ചാലും, തന്റെ യുവജനങ്ങളെ അനന്തമായി ചായക്കടകൾക്കു പുറത്തു നിർത്താൻ കേരളത്തിനു കഴിയില്ല. അവർക്കു പോകാൻ ഒരിടം നൽകേണ്ടതുണ്ട്. വലിയ നിർമ്മാതാക്കളെ ആകർഷിക്കുക, വ്യവസായ പാർക്കുകൾ പണിയുക, വിദേശ നിക്ഷേപം പിന്തുടരുക എന്നതാണ് സാധാരണ ഉത്തരം. അത് വ്യക്തമെന്നു തോന്നുന്നു. കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിനും തൊഴിൽശക്തിക്കും തുടക്ക സാഹചര്യങ്ങൾക്കും അത് തെറ്റായ തിരക്കഥയാണെന്ന് അടുത്ത ലേഖനം വാദിക്കുന്നു.

സ്രോതസ്സുകൾ

1. Kerala State Planning Board, “Economic Review 2025,” Volume 1 (labour market overview, sectoral employment, female workforce participation).

2. Government of Kerala, “Economic Review 2024,” Volume 2, Appendices 7.2.1 and 7.2.2 (state-wise unemployment rates by gender and by education level, citing PLFS 2023-24); see also Department of Economics & Statistics, Government of Kerala, “Ecostat News” Vol 1, Issue 2 (November 2024), “Comparative Study of trend in Labour Force Participation Rate and Unemployment Rate based on different levels of education for people in Kerala and India” (PLFS 2017-18 to 2022-23 trend, gender-disaggregated); primary source: MoSPI, “Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) 2023–24”.

3. Centre for Public Policy Research, “The problem of educated unemployment in Kerala”; see also Times of India, “Kerala among the top in India’s youth unemployment chart despite high literacy” and IJCRT, study on educated unemployment in Kerala (PDF).

4. Shahina KK, “Kerala girls outnumber boys in higher education, but lose lead in job front,” The Federal (17 March 2022); B.Sc 68% female, MBBS 66% female, B.Tech completion 70% female against 48% male; see also Onmanorama, “Kerala Plus Two results 2024” (girls took roughly three-quarters of all-A+ grades). Underlying enrolment data: the All India Survey on Higher Education (AISHE), which records Kerala’s female higher-education Gender Parity Index as the highest among Indian states.

5. S. Irudaya Rajan, “Kerala Migration Survey 2023,” Kerala Economy 5(3), Gulati Institute of Finance and Taxation, 2024 (71.5% of female emigrants hold a degree against 34.7% of male emigrants); reported in The Federal, “Kerala report: ‘No lessons learned from 50 years of emigration’” (16 June 2024).

6. International Labour Organization, “Care work and care jobs for the future of decent work” (care infrastructure as economic infrastructure framing); see also OECD, “Investing in care work: A pathway to gender equality”.

7. Isha Gupta, “Kerala’s silent crisis: Educated youth, but locked out of work,” Ideas for India (28 August 2025); see also A.V. Jose, “Employment challenges in Kerala,” Kerala Economy 1(1), Gulati Institute of Finance and Taxation (2020).

8. Federal Institute for Vocational Education and Training (BIBB), “Datenreport zum Berufsbildungsbericht” (annual data on Germany’s dual system; share of school-leavers entering apprenticeship); see also German Federal Ministry of Education and Research (BMBF), Vocational Education and Training overview.

9. State Secretariat for Education, Research and Innovation (SBFI/SERI), Switzerland, “Vocational and Professional Education and Training” (around two-thirds of Swiss school-leavers enter VET); see also Federal Statistical Office (BFS), education indicators.

10. Directorate of Industrial Training, Government of Kerala, “Industrial Training Department” (106 government ITIs offering 117 courses); see also Ministry of Skill Development and Entrepreneurship, Government of India, “Annual Report 2023-24”.

11. Kerala Tourism, “About Kerala Tourism” (campaign history, 1989 launch of “God’s Own Country” with Walter Mendez); for the sustained growth that followed, see Department of Tourism, Government of Kerala, “Kerala Tourism Statistics” (foreign tourist arrivals rose from 202,173 in 1999 to 1,189,771 in 2019; domestic arrivals from 4.89 million to 18.38 million over the same period).

12. Western Ghats Ecology Expert Panel (“Gadgil Report”) and subsequent High-Level Working Group (“Kasturirangan Report”) on ecological strain in Kerala’s tourism zones; see also K A Shaji, “Kerala ignored warnings before Wayanad’s deadly landslide, says new report,” Down To Earth (13 September 2025), which ties resort and homestay expansion across fragile terrain to the disaster.

13. PRS Legislative Research, “Centrally Sponsored Schemes: design and matching-fund analysis”; see also The Wire, “Public Finance at a Crossroads: Federal Promises, Central Priorities, and Kerala’s Fiscal Challenges”.

14. Institute for Human Development and International Labour Organization, “India Employment Report 2024: Youth Employment, Education and Skills”; Kerala figures reported in ThePrint, “Despite highest wages across India, Kerala’s young males are among most unemployed in the country” (2 April 2024); 31.28% educated male unemployment in Kerala against 20.28% nationally, ages 15-29.

15. World Economic Forum, “The Future of Jobs Report 2025” (January 2025). The 39% skill-set change projection appears in the Executive Summary (p. 5) and Section 3, “Skills Outlook” (p. 32, Fig. 3.1); care-economy and technology roles are named among the fastest-growing categories in the Executive Summary (p. 5).

16. Erik Brynjolfsson, Bharat Chandar and Ruyu Chen, “Canaries in the Coal Mine? Six Facts about the Recent Employment Effects of Artificial Intelligence,” Stanford Digital Economy Lab (13 November 2025); see also Stanford HAI, “2026 AI Index Report,” Economy chapter.